De naam ‘Verenigde Naties’ werd bedacht door Franklin D. Roosevelt, president van de Verenigde Staten, en werd ten tijde van de Tweede Wereldoorlog voor het eerst gebruikt in de Verklaring van de Verenigde Naties van 1 januari 1942, waarin vertegenwoordigers van 26 landen namens hun regeringen verklaren de gezamenlijke strijd tegen de As-mogendheden te zullen voortzetten.

Al eerder hadden staten internationale organisaties gevormd om op specifieke terreinen samen te werken, zoals de Internationale Telecommunicatie Unie en de Wereldpostunie. In 1899 had in Den Haag de eerste Internationale Vredesconferentie plaats.  Daar werden instrumenten ontwikkeld om crisissen vreedzaam te beslechten, oorlogen te voorkomen en regels vast te leggen inzake oorlogsvoering.

Voorloper van de Verenigde Naties was de Volkenbond, een organisatie die in 1919, na afloop van de Eerste Wereldoorlog, het licht zag krachten het Verdrag van Versailles. De Volkenbond werd, onder gelijksoortige omstandigheden als later de VN, opgericht ‘ter bevordering van de internationale samenwerking en ter bewerkstelliging van vrede en veiligheid onder de volken’. Ook de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) kwam tot stand krachtens het Verdrag van Versailles, en wel als een nevenorganisatie van de Volkenbond. De Volkenbond staakte zijn activiteiten nadat hij er niet in was geslaagd de Tweede Wereldoorlog te voorkomen.

In 1945 kwamen vertegenwoordigers van 50 landen samen in San Francisco voor de ‘Conferentie van de Verenigde Naties betreffende Internationale Organisatie‘ om het Handvest van de Verenigde Naties op te stellen. De afgevaardigden voerden de besprekingen op basis van voorstellen die vertegenwoordigers van China, de Sovjet-Unie, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten in de nazomer van 1944 in Dumbarton Oaks (bij Washington D.C.) hadden uitgewerkt. De vertegenwoordigers van de 50 deelnemende landen ondertekenden het Handvest op 26 juli 1945. Polen was niet aanwezig op de conferentie, maar ondertekende het Handvest later en werd alsnog een van de oorspronkelijke 51 Lidstaten.

De Verenigde Naties gingen officieel van start op 24 oktober 1945, na bekrachtiging van het Handvest door China, Frankrijk, de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en een meerderheid van de overige ondertekenaars. Sedertdien wordt 24 oktober jaarlijks gevierd als Dag van de Verenigde Naties.

(uit: UNRIC en Departement voor Publieksinformatie van de VN, ABC van de Verenigde Naties, Gent, Imschoot, 2004, 3-4)